Maceda conta con 3.690 habitantes distribuídos en 54 núcleos de poboación que ocupan 102 km cadrados.

A capitalidade do concello está en Maceda. Pertence o Alto Arnoia, dende o val de Xunqueira de Espadañedo ata as vertentes da Serra de San Mamede, aínda que tamén podemos situala na Alta Limia, da que é a súa historia.

Partindo de Ourense pola antiga estrada de Ponferrada N-120, todo seguido ata o Alto do Couso, dende alí collemo-la estrada que nos leva ata Maceda.

O ano 138 d. de C. marca a entrada das lexións romanas, comandadas por un famoso militar, Decio Junio Bruto. Para o que se traza unha calzada dende Braga (Portugal) ata Astorga, denominada vía XVIII Antonino o Caracalla.

Unha sucesión de estacións termais ó longo desta vía, marcan perfectamente o trazo da mesma: Lobios, Bande e Baños de Molgas. No Concello de Maceda son tres lugares as testemuñas do paso desta vía: Foncuberta, Tioira e o Alto do Rodicio.

A familia de San Rosendo de Celanova aparece no século X como rexente das terras de Maceda, que por aquel entón era unha casa na ribeira de río Sor, denominada " Casale de matianeta"; este nome derivaría logo en Manzaneda da Limia, e Hoxe en Maceda.

Logo no século XIII o señor de Ambía Paio Arias mantivo un constante tira e afrouxa por estas posesións da bisbarra de Maceda alegando anteriores doazóns dos seus antepasados ós mosteiros veciños.

Polo que Juan Alias o Ares de Novoa da referida casa de Ambía aparece casado con María Fernández, filla da condesa Teresa de Portugal e do Conde Fernández Pérez de Portugal e do Conde Fernando Pérez de Traba.

Desta maneira queda consolidada a hexemonía dos Novoa das terras de Maceda e do castelo.

Sta. María, en Asadur

Sta. Eulalia, en Escuadro

De Tioira

S. Pedro, en Maceda

S. Xoán de Vilardecás

Santiago, en Zorelle

De Maceda

CAPELAS

Ermida de Donfranque

Sta. Ana, en Amedo

  PETOS DE ANIMAS

De Maceda

De Foncubergta

PAZOS:

Casasoa

Vilardecás

Casa natal de D. Pedro de Cuenca. ( Sr. De soga e coitelos, inquisidor)

Casa natal do Cardeal Quiroga Palacios. Rúa Cardeal Quiroga Palacis - Maceda.

En Zorelle, Vilarellos, Piuca, Souto, tioira, Parada, Francos e Bustavalle.

CASTELO

A historia de Maceda xira ó redor do seu castelo que foi da vila feudal, e que aínda hoxe conserva restos dun pasado esplendoroso. A fortaleza xunto coas terras anexas foi recibida en dote por María Fernández, filla do segundo matrimonio de Doña Teresa de Portugal e o conde Fernando Pérez de Traba ó casar co Sr. D. Juan Ares Novoa, orixinarios de Ribadavia e que segue ata o século XVI.
O Castelo de Maceda é o sinal de identidade da vila. A súa arquitectura e elevación causan gran impresión ó visitante; a uns metros do Castelo na igrexa de San Pedro encóntranse o sepulcro labrado na pedra granítica de estilo plateresco que foi enterramento de ilustres membros da casa de Maceda.

ARTESANIA E GASTRONOMIA

A tradición de traballar a arxila mantense aínda en Maceda dando lugar a verdadeiros artesáns de ornamentación, o que antano foi a fabricación de utensilios de uso doméstico.

Tradicionalmente facíanse as "olas" para a medida do viño e "pucheiros" para maza-lo leite, cuncas, xerros, "barreñas", etc.

A feira tivo o seu orixe nun privilexio real de 1.401 que autorizou a súa celebración. Actualmente, son os días 4 e 20 de cada mes, sendo a actividade principal a venda en postos ambulantes, polbeiras e exposición para a venda de gando.

Entre as festas destacadas:

Romaría de San Pedro (xuño); O magosto ( 11 de novembro), Feira de Gando (20 de xullo), Festa Medieval ( 1º fin de semana de agosto), Festas das Neves (primeiros de agosto), Feira da Caza ( a partir do 14 de agosto), Noites Folk no Castelo ( 14 de agosto).

Os Carnavales "Os Felos": os "Felos" percorren as rúas cun estrepitoso son das "choscas", disfrazando por uns días a personalidade detrás de voluminosas máscaras labradas en madeira.

Estes personaxes segundo comentan algúns historiadores baixaban da Serra de San Mamede para parodiar e satiriza-lo Señor Feudal polos seus impostos abusivos, ou ben saían do castelo para cobrar eles directamente.

Os traxes de Felo póñeno sempre os solteiros aínda que a veces permítase levalo a algún casado no plan de diversión. Non se permite que o leven mulleres, xa que a máscara representaba a virilidade mais exacerbada.

Maceda conta cunha Escola de Equitación Municipal e a posibilidade de realizar diversas rutas de sendeirismo.

CONCELLO 988 46.30.01

OFICINA DE TURISMO 988 46.37.61