SITUACION. A Vila de Allariz atópase na provincia de Ourense. Ocupa o centro da metade occidental e granítica da provincia. Ten 85.3 Km2 e 97 núcleos de poboación, que se agrupan nas 16 parroquias do municipio. A rede hidrográfica xira en torno ó río Arnoia, de 87 Km2 de lonxitude, que atravesa o municipio de Leste a Oeste.

Vista panorámica de Allariz
O CLIMA pódese definir como atlántico de interior con influencias continentais, con gran cantidade de microclimas dependentes do val.

AS COMUNICACIONS establécense por estrada. A principal é a N-525, Madrid-Santiago, que cruza o municipio de Norte a Sur.

HISTORIA E ARTE A vida local tivo a súa orixe no castro que domina o discorrer do Arnoia cruzado por camiños estratéxicos; mais o seu desenvolvemento na Idade Antiga está sen aclarar.

Da época sueva hai varias lendas, como a súa fundación por Alarico, reunión de Cortes por Sisebuto, ou ser Corte de Witiza.
O que se pode sentar neste tempo, é cabaleiro que un de nome Alarico a repobou cara o século VI con carácter agrícola, dándolle o nome de Vila Alaricii. O seu papel propiamente histórico iníciase no Século XI, ó se converter no foco da monarquía hispánica, máis chamada galaico-leonesa. Foi erixida daquela a gran fortaleza real na que se centrou a súa historia. Entre os anos 1132 e 1140 foi clave das guerras contra a expansión secesionista de Portugal, gracias ós que o sur de Galiza foi absorvido. Afonso VII deulle o célebre Foro, que a converteu en poboación de realengo. Todo indica que o Castelo de Allariz foi sempre residencia das familias reais e lugar de educación dos príncipes e infantes.

O período chamado "Século de Galiza", no que esta se cubriu de igrexas, mosteiros, castelos e prósperas poboacións e no que as artes e as letras chegaron a construir unha civilización propia, foi consecuencia de irradiación do poder real aquí asentado. Sendo rei Afonso X o Sabio, veu en dar un trato especialísimo á Vila, e mesmo mantivo e reforzou a vixencia do foro de Afonso VII contra a súa propia tendencia unificadora.

Nosa Señora da Esperanza, de Juan de Juni, século XVI.
Sen embargo, non puido contentar ós alaricano, sublevándose éstes en favor do Infante don Sancho, quen nomeou á Vila "Chave do reino de Galiza". A finais do XIV agudizouse a oposición entre o poder real que representaba Allariz e o episcopal do veciño Ourense. En 1446 Xoán II cedeu a Vila e a súa xurisdicción ó Conde de Benavente que a codiciaba para as súas aspiracións de dominar toda Galiza. En 1471 os Irmandiños de Galiza sitiaron o Castelo, axudados polos da Vila. Este famoso asedio durou 9 meses.

Prodúxose tamén cá Idade Moderna, outro feito dos que deron relevo a Allariz,; o asentamento na Vila de ilustres liñaxes, que construíron as súas casas e pazos, co cal a vila chegou á plenitude da harmonía artística. Na Idade Moderna, como consecuencia da fundación de novas igrexas e obras de beneficiencia, houbo un valioso encrave de arte relixiosa e Allariz coñeceu unha nova era de prosperidade, como antes baixo a protección real. A Ocupación francesa atropelou as igrexas e causou numerosas perdas, máis o exército de Soult, derrotado en Oporto buscou tres meses despois na Vila un precario refuxio. A desamortización arruinou o Mosteiro, e foi a causa da destrucción do Castelo, así como a construcción da estrada que levou gran parte das pedras da muralla. Máis Allariz, a través de tantas probas, conserva íntegras as esencias da mellor tradición.

Cruceiro

CRUCEIROS. O decenio de 1571 a 1580 foi calamitoso polas invasións de peste bubónica, polo que nada ten de estraño que os temores desta época despertasen a busca de protección do ceo, e quedasen disto monumentos de tanta significación popular como os cruceiros. Obra de canteiros alaricanos, a composición das súas figuras é acusadamente gótica e tardía. Existe un cruceiro situado no Piñeiro,

Fonte da Barreira
que non posúe valor artístico senón testemuñal dun terrible suceso acaecido a principio de século, cando o 23 de xullo de 1902 un raio penetrou na igrexa do Piñeiro pola sacristía; ó encontarse a porta pechada non puido saír, polo que 25 persoas morreron queimadas e por asfixia. En memoria desdes alaricanos, e no lugar onde estaba ubicada a igrexa, erixiuse un prisma de granito con chapitel e cruz.

FONTES. Ademáis da situada na Barreira existen outras fontes; a da Oliveira que está hoxe soterrada, a de Santán e a de San Isidro (a máis interesante)

ARTESANIA E GASTRONOMIA

A principios deste século a Vila vive un momento de prosperidade, chegando a ter 10.000 habitantes. O liño é a principal ocupación agrícola artesanal con máis de 50 talleres. A decadencia desta actividade coincide co auxe do curtido do coiro, principal sector industrial de comarca xunto cá cerámica ata principios dos anos sesenta. Dende entón iniciouse unha decadencia económica e demográfica da que Allariz parece querer rexurdir nos últimos anos (sendo unha vila exemplar para toda Galiza). Actualmente pódense degustar tódolos pratos típicos galegos, destacando os seus doces como é a Tarta Real, os amendoados, as améndoas de pico, e as roscas de cazo, sen olvidar os seus licores e chocolates.

DIRECCION E TELEFONOS

OFICINA DE INFORMACION:

(Alameda, s/n): 988 44 20 08

CASA DA CULTURA: 988 44 08 59

CONCELLO: 988 44 00 01 - 988 44 08 01

REATUR, S.A.

Oficina: 988 44 20 06

Recepción Cámping: 988 44 01 26

Voltar